Τα ανταλλακτικά που χαλάνε πιο συχνά σε κάθε οικιακή συσκευή: ο πλήρης οδηγός

  Οι οικιακές συσκευές αποτελούν τη βάση της καθημερινότητας μας.  Πλυντήρια, ψυγεία, κουζίνες, στεγνωτήρια, πλυντήρια πιάτων και μικροσυσκευές λειτουργούν, συχνά με ελάχιστη συντήρηση. Ωστόσο, η συνεχής χρήση, η φθορά των υλικών και ο φυσικός κύκλος ζωής των μηχανικών και ηλεκτρονικών μερών οδηγούν αναπόφευκτα σε βλάβες. Παρόλο που οι κατασκευαστές προσπαθούν να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής των συσκευών με καλύτερους κινητήρες, πιο έξυπνα ηλεκτρονικά και αποδοτικότερους μηχανισμούς, υπάρχουν ορισμένα ανταλλακτικά που φθείρονται πιο εύκολα, ανεξάρτητα από τη μάρκα ή το μοντέλο.πώς προκαλούνται, ποια σημάδια δείχνουν ότι ένα ανταλλακτικό πλησιάζει στο τέλος της ζωής του και πώς μπορούμε να προλαβουμε ή να καθυστερήσουμε τη φθορά με σωστή χρήση και συντήρηση;

• Πλυντήριο ρούχων
  
  
• Ψυγείο
  
  
• Πλυντήριο πιάτων
  
  
• Ηλεκτρική κουζίνα και φούρνος
  
  
• Στεγνωτήριο ρούχων
  
  
• Μικροσυσκευές
  
  
• Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω για εμάς;
  
  
  

Το πλυντήριο ρούχων είναι μια από τις πιο απαιτητικές συσκευές, καθώς συνδυάζει νερό, υψηλές στροφές, βάρος, δονήσεις και θερμοκρασία. Αυτό σημαίνει ότι υποβάλλεται σε συνεχείς μηχανικές καταπονήσεις. Τα μέρη που παρουσιάζουν συχνότερα βλάβες είναι κατά κύριο λόγο εκείνα που συνδέονται με την κίνηση, τη θέρμανση και την παροχή νερού. Η πρώτη και κύρια  βλάβη αφορά τα ρουλεμάν κάδου. Τα ρουλεμάν είναι υπεύθυνα για την ομαλή περιστροφή του κάδου. Με τον χρόνο, η υγρασία ή η φθορά στα τσιμούχες επιτρέπουν στο νερό να εισχωρήσει, προκαλώντας διάβρωση. Το χαρακτηριστικό σημάδι είναι ένας δυνατό θόρυβος κατά το στύψιμο, που εξελίσσεται σε έντονη μηχανική ηχορύπανση. Όταν αυτό συμβεί, η επισκευή είναι απαιτητική και συνήθως θεωρείται από τις πιο χρονοβόρες. Ένα δεύτερο ανταλλακτικό που χαλάει συχνά είναι η αντλία νερού. Η αντλία λειτουργεί σε κάθε πρόγραμμα, φιλτράροντας παράλληλα υπολείμματα, χνούδια και μικροαντικείμενα. Η συνεχής καταπόνηση σε συνδυασμό με τη συσσώρευση χνουδιών, μπορεί να οδηγήσει σε εμπλοκή ή σε ηλεκτρική αστοχία. Σημάδια ότι η αντλία έχει πρόβλημα είναι νερά που δεν φεύγουν, έντονος θόρυβος και διακοπή προγράμματος. Εξίσου σημαντική και συχνή βλάβη εμφανίζεται και στην αντίσταση θέρμανσης. Το νερό στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας έχει υψηλή περιεκτικότητα σε άλατα, γεγονός που προκαλεί επικαθίσεις πάνω στην αντίσταση, μειώνοντας την απόδοσή της και αυξάνοντας την πιθανότητα υπερθέρμανσης. Ένα πλυντήριο που δεν ζεσταίνει νερό, που εμφανίζει σφάλματα θερμοκρασίας ή που τραβά περισσότερη ώρα για ολοκλήρωση του προγράμματος πιθανότατα χρειάζεται νέα αντίσταση. Επιπλέον, οι βαλβίδες εισαγωγής νερού χαλάνε συχνά λόγω πίεσης δικτύου, ακαθαρσιών ή φθοράς στο εσωτερικό τους. Αν το πλυντήριο δεν γεμίζει ή γεμίζει πολύ αργά, αυτό είναι συνήθως το πρώτο σημείο ελέγχου. Παρατηρείται, επίσης, ότι στα σύγχρονα μοντέλα οι βλάβες των ηλεκτρονικών πλακετών αυξάνονται σημαντικά.  Οι πλακέτες είναι ευαίσθητες στις διακυμάνσεις τάσης και στην υγρασία. Παρότι αποτελούν τον εγκέφαλο της συσκευής, είναι από τα πιο κοστοβόρα ανταλλακτικά, οπότε η απόφαση επισκευής πρέπει να εξετάζεται προσεκτικά.

Το ψυγείο λειτουργεί αδιάκοπα, 24 ώρες το 24ωρο, καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Γι’ αυτό και οι βλάβες που εμφανίζονται δεν σχετίζονται τόσο με τη χρήση, όσο με μακροχρόνια καταπόνηση. Στον κύκλο ψύξης υπάρχουν μερικά βασικά μέρη που παρουσιάζουν συχνά προβλήματα. Απο τα βασικότερα μέρη, είναι ο ανεμιστήρας του καταψύκτη ή του συστήματος No Frost. Ο ανεμιστήρας λειτουργεί συνεχώς για να διανέμει ομοιόμορφα τον κρύο αέρα, και συχνά γεμίζει πάγο όταν κάτι δεν πάει καλά με την απόψυξη. Η συσσώρευση πάγου αναγκάζει το μοτέρ να λειτουργεί υπό φορτίο, οδηγώντας σε φθορά. Συμπτώματα είναι παράξενοι θόρυβοι, αδύναμη ψύξη και μειωμένη κυκλοφορία αέρα. Ένα άλλο μέρος που χαλάει συχνά είναι ο θερμοστάτης ή ο αισθητήρας θερμοκρασίας. Όταν ο αισθητήρας δίνει λανθασμένες ενδείξεις, το ψυγείο λειτουργεί με λάθος συχνότητα, με αποτέλεσμα υπερβολική ή ανεπαρκή ψύξη. Η βλάβη αυτή είναι συχνή σε ψυγεία με ηλικία άνω της δεκαετίας. Ο συμπιεστής, παρόλο που είναι εξαιρετικά ανθεκτικός, ενδέχεται να παρουσιάσει βλάβη όταν το ψυγείο λειτουργεί υπό υψηλό φορτίο ή σε περιβάλλον με αυξομειώσεις τάσης. Η βλάβη του συμπιεστή θεωρείται από τις πιο σοβαρές, ωστόσο στα σύγχρονα μοντέλα οι αντιστροφείς (inverter) προσφέρουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Οι αντιστάσεις απόψυξης είναι επίσης μια πηγή συχνών προβλημάτων σε ψυγεία No Frost. Όταν η αντίσταση χαλάσει, ο πάγος συσσωρεύεται πίσω από τα πλαστικά καλύμματα, εμποδίζοντας τον αέρα να κυκλοφορήσει. Γι΄αυτό και συχνά διαπυστώνουμε ότι το ψυγείο κάτω ψύχει σωστά, ενώ ο καταψύκτης αδυνατεί να φτάσει στη σωστή θερμοκρασία. Στην κατηγορία με τη μέρη που εμφανίζουν συχνά βλαβες ανήκουν και  τα λάστιχα (φλάντζες) των πορτών. Πρόκειται για ένα από τα πιο συνηθισμένα στοιχεία που χρειάζονται αντικατάσταση, επειδή με τον χρόνο χάνουν την ελαστικότητά τους. Η διαρροή κρύου αέρα αναγκάζει το ψυγείο να δουλεύει περισσότερο, αυξάνοντας την κατανάλωση και επιβαρύνοντας τον συμπιεστή.

Το πλυντήριο πιάτων λειτουργεί με υψηλές θερμοκρασίες και επαναλαμβανόμενους κύκλους νερού, γεγονός που δημιουργεί έντονες αποθέσεις αλάτων και ακαθαρσιών σε συγκεκριμένα μέρη. Η πρώτη και συχνότερη βλάβη αφορά τις αντλίες, τόσο την αντλία αποστράγγισης όσο και την αντλία κυκλοφορίας. Η αντλία αποστράγγισης μπλοκάρει συχνά από τρόφιμα ή μικροαντικείμενα που παρασύρονται στο φίλτρο. Το μοτέρ, αδυνατόνταςνα περιστραφεί, καίγεται ή σταματά να λειτουργεί σωστά. Η αντλία κυκλοφορίας είναι πιο ακριβά ανταλλακτικά. Η συνεχής θέρμανση και η ροή νερού με άλατα μπορεί να προκαλέσουν υπερθέρμανση, φθορά στα ρουλεμάν ή αστοχία του ηλεκτροκινητήρα. Όταν η αντλία δεν λειτουργεί σωστά, τα πιάτα βγαίνουν άπλυτα ή παραμένουν λεκιασμένα, καθώς η ροή νερού δεν είναι επαρκής. Οι ηλεκτροβάνες εισαγωγής νερού χαλάνε επίσης συχνά. Επηρεάζονται από την πίεση του δικτύου, τις επικαθίσεις και τη φυσική φθορά της μεμβράνης τους. Αν το πλυντήριο δεν γεμίζει, γεμίζει πολύ αργά ή μένει στάσιμο στο πρώτο στάδιο του προγράμματος, η πιθανότητα βλάβης είναι υψηλή. Το σύστημα θερμοκρασίας, που περιλαμβάνει αισθητήρες, αντίσταση και θερμοστάτη, είναι μια ακόμη ομάδα ανταλλακτικών που παρουσιάζει συχνές φθορές. Η αντίσταση μπορεί να καλυφθεί με άλατα, ο αισθητήρας να δώσει λανθασμένες ενδείξεις και το νερό να μην θερμαίνεται επαρκώς. Αυτό επηρεάζει τόσο την καθαριότητα όσο και την απολύμανση των πιάτων. Ενώ, οι βραχίονες νερού (spray arms) χάνουν συχνά την αποτελεσματικότητά τους επειδή οι μικρές τρύπες φράζουν από άλατα ή υπολείμματα. Η αντικατάσταση είναι συνήθως εύκολη και οικονομική, ενώ η διαφορά στην απόδοση είναι άμεση.

Η κουζίνα και ο φούρνος λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά με θερμαντικά στοιχεία, τα οποία υπόκεινται σε θερμικές καταπονήσεις που οδηγούν σε φθορά με τον χρόνο. Το πιο συνηθισμένο ανταλλακτικό που χρειάζεται αντικατάσταση είναι οι αντιστάσεις. Στον φούρνο υπάρχουν η πάνω, η κάτω αντίσταση και συχνά μία αντίσταση γκριλ. Η συνεχής έκθεσή τους σε υψηλές θερμοκρασίες, οι απότομες διακυμάνσεις και η συσσώρευση λίπους επηρεάζουν την απόδοσή τους. Τα σημάδια βλάβης περιλαμβάνουν ανομοιόμορφο ψήσιμο, αδυναμία επίτευξης υψηλής θερμοκρασίας και ενεργοποίηση του θερμικού ασφαλείας. Οι διακόπτες επιλογής προγραμμάτων είναι μια ακόμη πηγή συχνών προβλημάτων, ειδικά στα παλαιότερα μοντέλα. Με τον χρόνο, η θερμότητα και η χρήση φθείρουν τις επαφές, προκαλώντας διακοπές στη λειτουργία ή δυσκολία στην επιλογή προγραμμάτων. Οι θερμοστάτες και τα θερμικά ασφαλείας χαλάνε εξίσου συχνά. Όταν αυτό συμβεί, ο φούρνος μπορεί είτε να υπερθερμαίνεται επικίνδυνα είτε να μην ζεσταίνει καθόλου. Οι θερμοστάτες είναι απαραίτητοι για τη σωστή λειτουργία, οπότε η αντικατάστασή τους είναι σημαντική. Σε ηλεκτρικές εστίες, ιδιαίτερα κεραμικές, οι αντιστάσεις κάτω από το γυαλί είναι ευαίσθητες σε απότομες αλλαγές θερμοκρασίας και σε βαριά σκεύη. Μια βλάβη εδώ συνήθως εκδηλώνεται ως αδυναμία θέρμανσης ή εστίες που ζεσταίνονται μόνο μερικώς.

Το στεγνωτήριο είναι μια συσκευή που δημιουργεί πολύ θερμό αέρα και τον κυκλοφορεί συνεχώς. Εάν ο αέρας δεν ρέει ομαλά ή εάν οι θερμαντικές μονάδες υπερθερμανθούν, η φθορά είναι αναπόφευκτη. Τα πιο συχνά ανταλλακτικά που χαλάνε είναι τα θερμικά στοιχεία και ο θερμοστάτης ασφαλείας. Η συσσώρευση χνουδιού, η ανεπαρκής συντήρηση και το βούλωμα των φίλτρων μπορεί να προκαλέσουν υπερθέρμανση, οδηγώντας στην ενεργοποίηση των ασφαλιστικών ή ακόμη και στην καταστροφή της αντίστασης. Σε στεγνωτήρια αντλίας θερμότητας, το κύκλωμα ψύξης έχει δικά του σημεία ευαισθησίας. Ο συμπιεστής, οι αισθητήρες υγρασίας και ο εξατμιστής είναι συχνά σημεία βλάβης. Αν και τα στεγνωτήρια αντλίας θερμότητας είναι πιο οικονομικά, η πολυπλοκότητα του συστήματος τα κάνει πιο ευαίσθητα σε συσσώρευση σκόνης και χνουδιού. Το μοτέρ και οι ιμάντες που περιστρέφουν τον κάδο χαλάνε επίσης συχνά. Οι ιμάντες μπορεί να γλιστρήσουν, να κοπούν ή να τεντώσουν, ενώ το μοτέρ να υπερθερμανθεί λόγω κακής λίπανσης ή υπερφόρτωσης.

Οι μικροσυσκευές, όπως ηλεκτρικές σκούπες, φούρνοι μικροκυμάτων, βραστήρες, τοστιέρες και καφετιέρες, έχουν μικρότερο κόστος αγοράς, αλλά συχνά παρουσιάζουν τακτικότερες βλάβες.

Στις ηλεκτρικές σκούπες, το μοτέρ και το καλώδιο τροφοδοσίας είναι τα μέρη που χαλάνε πιο συχνά. Τα μοτέρ βουλώνουν από σκόνη και τρίχες, ειδικά όταν δεν καθαρίζεται τακτικά το φίλτρο. Τα καλώδια κόβονται, λόγω συχνής έλξης και περιέλιξης. Στους φούρνους μικροκυμάτων, οι ασφάλειες, η πλάκα mica και το μαγνητρόνιο είναι τα πιο ευαίσθητα μέρη. Η πλάκα mica μπορεί να καεί από λίπη, το μαγνητρόνιο να υπερθερμανθεί και οι ασφάλειες να καούν από αλλαγές τάσης. Στις καφετιέρες, οι βαλβίδες και οι αντιστάσεις θέρμανσης είναι τα πιο συχνά προβληματικά σημεία, λόγω αλάτων και υπερθέρμανσης.

Η συχνότητα βλαβών σε συγκεκριμένα ανταλλακτικά υποδηλώνει ότι η συντήρηση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη διάρκεια ζωής μιας συσκευής. Ο καθαρισμός φίλτρων, η απομάκρυνση αλάτων, ο αερισμός, η σωστή τοποθέτηση και η αποφυγή υπερφόρτωσης είναι ενέργειες που μειώνουν τη φθορά. Μπορεί, πλέον,  οι περισσότερες συσκευές συνοδεύονται από αισθητήρες, έξυπνα συστήματα και μηνύματα σφάλματος που βοηθούν στη διάγνωση, ωστόσο, τα περισσότερα μέρη που χαλάνε είναι μηχανικά ή θερμικά, κάτι που καθιστά αναπόφευκτη την περιοδική αντικατάσταση.

  Συνολικά, τα ανταλλακτικά που εμφανίζουν συχνότερες βλάβες είναι εκείνα που υποβάλλονται σε καταπόνηση, επαφή με νερό, θερμότητα ή διαρκή χρήση. Τα πλυντήρια ρούχων και πιάτων είναι στην κορυφή της λίστας λόγω της πολυπλοκότητας των συστημάτων τους και της επαφής τους με άλατα και ακαθαρσίες. Τα ψυγεία έχουν πιο σταθερή λειτουργία αλλά παρουσιάζουν προβλήματα στον κύκλο απόψυξης. Η κουζίνα και ο φούρνος απαιτούν προσοχή στα θερμαντικά τους στοιχεία, ενώ τα στεγνωτήρια χρειάζονται καθαρούς αεραγωγούς για να μην υπερθερμαίνονται. Οι μικροσυσκευές, τέλος, είναι πιο ευάλωτες λόγω της απλής αλλά ευαίσθητης δομής τους. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή πρόληψη και η επιλεγμένη αντικατάσταση ανταλλακτικών μπορούν να παρατείνουν σημαντικά τη ζωή κάθε συσκευής. Με την κατάλληλη συντήρηση, ακόμη και το πιο απαιτητικό μηχάνημα μπορεί να αποδώσει για πολλά χρόνια, προσφέροντας οικονομία, ασφάλεια και άνεση.